Spór o szkolne pieniądze w Świnoujściu. Agatowska pokazuje 140 milionów, ale nie całą prawdę

Prezydent Świnoujścia Joanna Agatowska podaje, że miasto przeznacza na edukację około 140,98 mln zł. To duża kwota, ale sama w sobie nie wyjaśnia jeszcze, skąd biorą się te pieniądze i jaki udział mają w tym mechanizmy państwowe.

W uchwale budżetowej Świnoujścia na 2026 rok zapisano wydatki na szeroko rozumianą edukację w dwóch głównych działach: 128,46 mln zł na „Oświatę i wychowanie” oraz 12,52 mln zł na „Edukacyjną opiekę wychowawczą”. Zestawienie Ministerstwa Finansów pokazuje jednak równolegle, że dla Świnoujścia wyliczono 93 724 453 zł potrzeb oświatowych.

140 milionów w budżecie. Ale co dokładnie oznacza ta kwota?

Na pierwszy rzut oka liczba podawana przez Joannę Agatowską może robić wrażenie i sugerować, że miasto samodzielnie wyłożyło ogromne środki na szkoły i placówki oświatowe. Problem polega na tym, że taka prezentacja pokazuje tylko końcową kwotę wydatków, a nie pełną strukturę finansowania.

W praktyce budżet miasta nie składa się wyłącznie z pieniędzy wypracowanych lokalnie. Obejmuje między innymi dochody z PIT i CIT, podatki lokalne, opłaty, dotacje oraz subwencję ogólną. Dlatego sama informacja o wydatkach na edukację nie może być automatycznie odczytywana jako wyłączny sukces obecnych władz Świnoujścia.

Państwowe potrzeby oświatowe i lokalny budżet to nie to samo

Najważniejszy element, który pomija się w takim przekazie, to 93 724 453 zł potrzeb oświatowych wyliczonych przez państwo. To nie jest osobny przelew opisany jako środki wyłącznie na szkoły, lecz część szerszego mechanizmu finansowania samorządów.

Od 2025 roku nie funkcjonuje już klasyczna subwencja oświatowa w dotychczasowej formule. Potrzeby oświatowe są uwzględniane przede wszystkim przy ustalaniu należnych samorządom dochodów z PIT i CIT. Dla Świnoujścia wyliczono też 7,83 mln zł subwencji ogólnej, a dochody miasta z PIT mają wynieść 185,14 mln zł, zaś z CIT 7,78 mln zł.

„Oświata i wychowanie”: około 128,46 mln zł

„Edukacyjna opieka wychowawcza”: około 12,52 mln zł

łączne wydatki w obu działach: około 140,98 mln zł

potrzeby oświatowe wyliczone przez państwo: 93,72 mln zł

różnica pomiędzy tymi wartościami: około 47,25 mln zł

subwencja ogólna należna Świnoujściu: około 7,83 mln zł

dochód miasta z PIT: około 185,14 mln zł

dochód miasta z CIT: około 7,78 mln zł

Ministerstwo Finansów, zestawienie

Skąd bierze się wrażenie, że miasto finansuje wszystko samo?

Joanna Agatowska może formalnie mówić o wydatkach miasta na poziomie około 140 milionów złotych, bo takie środki rzeczywiście znajdują się w budżecie i będą przekazywane do miejskich jednostek oraz placówek. Sama liczba jest więc prawdziwa, ale niepełna.

Wątpliwości budzi sposób jej podawania. Jeśli mieszkańcy słyszą wyłącznie o całości wydatków, bez równoczesnego przypomnienia o państwowo wyliczonych potrzebach oświatowych, łatwo mogą odnieść wrażenie, że cała kwota jest wyłącznym wkładem obecnej prezydent i jej urzędu. Tymczasem różnica między wydatkami edukacyjnymi a potrzebami oświatowymi wynosi około 47,25 mln zł, ale nie oznacza to automatycznie, że dokładnie tyle miasto dopłaca z własnych środków do systemu szkolnego.

• budżet Świnoujścia obejmuje wiele źródeł dochodu,
• wydatki na edukację nie są tożsame z wyłącznie lokalnym finansowaniem,
• porównywane są różne kategorie finansowe, więc proste zestawienie bywa mylące.

Dlaczego to ważne dla mieszkańców Świnoujścia?

Dla lokalnej społeczności to nie jest spór o samą statystykę, lecz o sposób informowania o finansach publicznych. Mieszkańcy mają prawo wiedzieć nie tylko, ile miasto wydaje na edukację, ale też z jakich mechanizmów pochodzi część tych pieniędzy i jak działa system ustalania dochodów samorządu.

Bez pełnego obrazu łatwo budować przekaz polityczny oparty na jednej efektownej liczbie. A to właśnie pełna informacja pozwala ocenić, czy chodzi o realny wysiłek samorządu, czy o przedstawienie danych w taki sposób, by wzmocnić wizerunek władz miasta.

Co wynika z tych danych?

Świnoujście rzeczywiście planuje wydać na szeroko rozumianą edukację około 140,98 mln zł. To fakt zapisany w budżecie. Nie można jednak pomijać drugiej części obrazu: państwo wyliczyło dla miasta 93 724 453 zł potrzeb oświatowych, a sama konstrukcja finansowania samorządów opiera się dziś na bardziej złożonym mechanizmie niż dawna subwencja oświatowa.

Wniosek jest prosty: liczba podawana przez Joannę Agatowską jest prawdziwa, ale bez kontekstu może wprowadzać w błąd. Dlatego w publicznej debacie o edukacji w Świnoujściu powinny padać obie wartości, a nie tylko ta bardziej efektowna.

Informacje opracowano na podstawie uchwały budżetowej Świnoujścia na 2026 rok oraz zestawienia Ministerstwa Finansów.